Pedagogika bo‘yicha ilmiy tadqiqot 2026

Harakatli o‘yinlar orqali hamjihatlikni shakllantirish

1-sinf o‘quvchilarida jamoaviylik, o‘zaro yordam, mas’uliyat va “biz” hissini shakllantirishga qaratilgan tizimli-funksional pedagogik texnologiya.

575 respondent-o‘quvchi
9 umumta’lim maktabi
3 hudud
2023–2026 tajriba-sinov davri
Maktab hovlisida jamoaviy harakatli o‘yin o‘ynayotgan bolalar
Tadqiqot fokusi 1-sinf • harakatli o‘yinlar
Asosiy natija Hamkorlik + mas’uliyat + jamoaviylik
Integrativ sifat Hamjihatlik
01Tadqiqot pasporti

Ilmiy g‘oyani amaliy pedagogik texnologiyaga aylantirish

Tadqiqotning markazida harakatli o‘yinlarning didaktik, tarbiyaviy va ijtimoiy imkoniyatlarini yagona tizimda birlashtirib, hamjihatlikni maqsadli shakllantirish g‘oyasi turadi.

Maqsad

Texnologiyani takomillashtirish

Harakatli o‘yinlar vositasida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida hamjihatlikni shakllantirish texnologiyasini takomillashtirish va metodik tavsiyalar ishlab chiqish.

Obyekt

Hamjihatlikni shakllantirish jarayoni

O‘quvchilarning jamoaviy faoliyatga moslashuvi, o‘zaro mas’uliyatni qabul qilishi va umumiy maqsad sari hamkorlikda harakat qilishi.

Predmet

Mexanizm va shart-sharoitlar

Harakatli o‘yinlar orqali hamjihatlikni shakllantirishning pedagogik mexanizmlari, metodlari va tashkiliy-pedagogik shart-sharoitlari.

Asosiy ta’rif

Hamjihatlik — o‘quvchining umumiy maqsadga yo‘naltirilgan jamoaviy faoliyatda o‘zini jamoaning ajralmas a’zosi sifatida anglash, o‘zaro mas’uliyatni qabul qilish va hamkorlik asosida natijaga erishishga tayyorligini ifodalovchi integrativ pedagogik sifat.

02Tizimli-funksional model

Hamjihatlik tasodifiy emas — u loyihalanadi

Model maqsad, metodologiya, mazmun, texnologiya va natijani bir-biriga bog‘langan bloklar sifatida tashkil etadi.

01

Maqsadli blok

Jamoaviy faoliyatga tayyor, o‘zaro yordamga moyil va ijtimoiy mas’uliyatli o‘quvchini shakllantirish.

02

Nazariy-metodologik

Tizimli, faoliyatli, shaxsga yo‘naltirilgan va kompetensiyaviy yondashuvlar uyg‘unligi.

03

Mazmunli blok

Hamkorlik, estafeta, koordinatsiya va jamoaviy strategiya o‘yinlari tizimi.

04

Texnologik blok

Kooperativ o‘qitish, rolli taqsimlash, fasilitatsiya va refleksiv tahlil metodlari.

05

Natija va baholash

Jamoada ishlash, o‘zaro yordam, muloqot va jamoaviy mas’uliyat ko‘rsatkichlarining o‘sishi.

Kommunikativlik Hamkorlik Faol anglash Refleksivlik
03Integratsiya mexanizmi

Uch bosqichli pedagogik jarayon

Har bir o‘yin tayyorgarlik, faoliyat va refleksiya bosqichlari orqali o‘quvchi shaxsining ichki tajribasiga aylantiriladi.

01 Tayyorgarlik

Pedagogik sharoitni loyihalash

O‘yin maqsadini belgilash, qoidalarni tushuntirish, guruhlarni shakllantirish, rollarni taqsimlash va ijobiy muhit yaratish.

02 Faoliyat

Hamjihatlikni boshdan kechirish

O‘quvchi o‘z harakatini jamoa bilan uyg‘unlashtiradi, sherigiga yordam beradi, navbatni hurmat qiladi va umumiy natijaga daxldorligini his qiladi.

03 Refleksiya

Tajribani ongli xulosaga aylantirish

“Kim kimga yordam berdi?”, “Kelishmovchilik nimadan yuz berdi?” kabi savollar orqali jamoaviy tajriba tahlil qilinadi.

04Amaliy o‘yinlar tizimi

Jamoaviy tajribani harakat orqali qurish

Tadqiqotda o‘yinlar pedagogik maqsadiga ko‘ra to‘rt guruhga ajratilgan. Quyidagi interaktiv kartalarda manbada batafsil tahlil qilingan o‘yinlar taqdim etiladi.

Sinfda jamoaviy faoliyat olib borayotgan o‘quvchilar
01

Hamkorlik

Zanjir • Qo‘l berib yurish • Birgalikda to‘siqdan o‘tish

02

Estafeta

Bayroqcha estafetasi • To‘p bilan estafeta • Halqa estafetasi

03

Koordinatsiya

To‘p uzatish • Juftlikda yugurish • Halqa orqali o‘tish

04

Jamoaviy strategiya

Kim tez safga turadi • Birgalikda bayroqni olib kelish • Guruh bilan to‘siqdan o‘tish

O‘yinlar Asosiy o‘yinlar karuseli
055 qatlamli integratsiya

Jismoniy faollikdan ijtimoiy kompetensiyagacha

Harakatli o‘yinlar hamjihatlikni shakllantirishda didaktik, tarbiyaviy, psixologik, ijtimoiy va fanlararo qatlamlarni yagona mexanizm sifatida birlashtiradi.

01
Didaktik integratsiya

O‘yin, qoida, topshiriq va natijani o‘quv maqsadiga moslashtiradi.

02
Tarbiyaviy integratsiya

O‘zaro yordam, adolat, mas’uliyat va jamoa manfaatini ustun qo‘yishni kuchaytiradi.

03
Psixologik integratsiya

Rag‘bat, emotsional birlik, ishonch va ichki motivatsiyani qo‘llab-quvvatlaydi.

04
Ijtimoiy integratsiya

“Men”dan “biz”ga o‘tish va sinf jamoasiga moslashish jarayonini tezlashtiradi.

05
Fanlararo integratsiya

Harakatli o‘yinlarni boshqa fanlar mazmuni bilan bog‘lab, bilim va tarbiya uyg‘unligini yaratadi.

06Tajriba-sinov

575 nafar respondent bilan amaliy tekshiruv

Tajriba-sinov ishlari Toshkent viloyati, Buxoro va Surxondaryo hududlaridagi 9 ta umumta’lim maktabida 2023–2026 yillarda olib borilgan.

Birgalikda faoliyat olib borayotgan o‘quvchilar
575respondent-o‘quvchi
01
Tajriba va nazorat guruhlari

Turli hududlardagi maktablarda bir-biriga yaqin sharoitlar asosida tashkil etilgan guruhlarda monitoring olib borilgan.

02
Kompleks diagnostika

Pedagogik kuzatish, suhbat, savolnoma, tajriba-sinov va matematik-statistik tahlil usullari qo‘llangan.

03
Natija

Tajriba guruhlarida hamjihatlik ko‘nikmalarining sezilarli yaxshilangani va taklif etilgan yondashuvning samaradorligi qayd etilgan.

07Amaliy natija

O‘qituvchi uchun foydalanishga tayyor metodik ekotizim

01

O‘yinlar majmuasi

1-sinf o‘quvchilarining psixofiziologik xususiyatlariga moslashtirilgan jamoaviy harakatli o‘yinlar tizimi.

02

Metodik yo‘riqnoma

O‘yinlarni dars va darsdan tashqari faoliyatga integratsiyalash bo‘yicha aniq pedagogik tavsiyalar.

03

Diagnostika va monitoring

Jamoaviylik, hamkorlik va hamjihatlik darajasini baholash mezonlari hamda indikatorlari.

Ilmiy tadqiqot muallifi

Karimova Sadoqat Mamaraimovna

“Harakatli o‘yinlar vositasida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida hamjihatlikni shakllantirish texnologiyasi (1-sinf misolida)” mavzusidagi ilmiy-metodik ish asosida tayyorlangan platforma.

Yo‘nalish13.00.01 — Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi
MuassasaTermiz davlat pedagogika instituti
Joy va yilTermiz — 2026
Bog‘lanish+998 91 577 08 88
Bog‘lanish

Muallif bilan bog‘lanish

Savol yoki taklifingizni qoldiring. Xabar server orqali saqlanadi.

+998 91 577 08 88